Volgens Friedrich Nietzsche, de filosoof van het grote en dramatische gebaar, kan creativiteit in de menselijke omgang met de objectieve werkelijkheid het verschil maken tussen het ondergaan van die objectieve werkelijkheid en het manipuleren er van. Daarom is creativiteit de belangrijkste menselijke conditie, dus het is niet iets wat je doet (laten we vanmiddag even brainstormen) maar het is wat je bent, en daarmee in zekere zin onontkoombaar. De zin 'ik ben niet zo'n creatief persoon' is dus volgens Nietzsche een inhoudsloze zin.
In de wil tot macht die de mens kenmerkt, is creativiteit het belangrijkste en lucratiefste wapen om de macht over de objectieve werkelijkheid uit te oefenen waardoor de mens zichzelf definieert.
Apollo en Dionysos spreken volgens Nietzsche beiden de taal van de creativiteit maar wel volgens opponerende standpunten. Apollo vanuit redelijkheid, kalmte en beredenering, Dionysos vanuit de dithyrambische extase. Hij ziet spelen als een apollinische handeling of oefening in creativiteit en dansen als een manifestatie van Dionysische creatieve extase.
Creativiteit verleent de mens de macht een eigen moraliteit in de verhouding tot de wereld op te stellen, in plaats van een bestaande morele invulling slaafs te volgen. Daarbij speelt een constant zelf-herscheppen een grote rol. (Nietzsche neemt de definitie van het begrip 'moraal' nogal ruim)
Wat betekent dit voor onderwijs in design?
Wij leggen meer, en wellicht te veel, nadruk op Apollinische creativiteit. De uitspattingen van Dionysos, de onversneden emotie, de rauwe creativiteit, zou aandacht kunnen krijgen. Nietzsche zou zeker voorstander zijn van het belonen van avant-gardistisch creatief denken bij studenten. Hij zou studenten misschien verbieden patterns of conventies te hanteren, vooral omdat die niet behoren tot de menselijke conditie maar tot de moraal van de knechten.
No comments:
Post a Comment